Biografia JE ks. kard. Stanisława Dziwisza

JE ks. kard. dr Stanisław Dziwisz Arcybiskup Metropolita Krakowski

Urodził się 27 IV 1939 r. w Rabie Wyżnej. Syn Stanisława Dziwisza i Zofii z domu Bielarczyk. Po ukończeniu szkoły podstawowej w rodzinnej miejscowości oraz I Liceum Ogólnokształcącego im. Seweryna Goszczyńskiego w Nowym Targu, wstąpił w 1957 r. do Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej. Święcenia kapłańskie otrzymał 23 VI 1963 r. w katedrze na Wawelu z rąk ks. abpa Karola Wojtyły. W latach 1963–1965 sprawował obowiązki wikariusza w parafii pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w Makowie Podhalańskim (znajduje się tam Sanktuarium Matki Bożej Opiekunki i Królowej Rodzin), po czym został skierowany na specjalistyczne studia z zakresu historii liturgiki na Wydziale Teologicznym w Krakowie, które uwieńczone zostały najpierw pracą licencjacką pt. Agenda Hieronima Powodowskiego z roku 1591. Studium historyczno-liturgiczne, napisanej pod kierunkiem ks. prof. dr Wacława Schenka (1913–1982), a następnie w 1981 r. pracą Kult św. Stanisława biskupa w Krakowie do soboru trydenckiego (Rzym 1984), otrzymał stopień doktora teologii na Papieskim Wydziale Teologicznym w Krakowie. W październiku 1966 r. abp Karol Wojtyła mianował go swoim kapelanem. Ten urząd ks. Stanisław Dziwisz pełnił do wyboru metropolity krakowskiego na Papieża. Jednocześnie przez ten czas był także wykładowcą liturgiki w Wyższym Instytucie Katechetycznym w Krakowie, redaktorem pisma urzędowego krakowskiej Kurii Biskupiej pt. Notificationes e Curia Metropolitana Cracoviensi, członkiem i sekretarzem Archidiecezjalnej Komisji Liturgicznej, członkiem Rady Kapłańskiej. Brał udział w pracach Komitetu Roku Świętego (1974–1975). Uczestniczył czynnie w pracach Duszpasterskiego Synodu Archidiecezji Krakowskiej (1972–1979): w Komisji Głównej i w Komisji ds. Kultu Bożego, a także w zespole redakcyjnym, przygotowującym Podręcznik Służby Bożej Archidiecezji Krakowskiej.

Po zakończeniu konklawe 16 X 1978 r., bł. Jan Paweł II mianował go swoim osobistym Sekretarzem. W czasie całego pontyfikatu jako osobisty Sekretarz towarzyszył we wszystkich papieskich podróżach zagranicznych. W 1995 r. został mianowany kanonikiem kapituły katedralnej we Lwowie. Wkrótce, bo w 1996 r. otrzymał godność protonotariusza apostolskiego de numero (jedna z siedmiu osób, które mają uprawnienia do stwierdzania autentyczności podpisu papieskiego) i kanonika gremialnego kapituły metropolitalnej w Krakowie.

Dnia 7 II 1998 r. mianowany biskupem tytularnym San Leone we włoskiej Kalabrii, oraz drugim prefektem Domu Papieskiego (prefetto aggiunto), sakry biskupiej udzielił mu bł. Jana Pawła II w Bazylice św. Piotra Rzymie 19 marca w uroczystość św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Marii Panny. Razem z nim wyświęcono jeszcze w tym dniu dwóch księży: Jamesa Michaela Harvey’a (prefekt Domu Papieskiego, od 2003 r. arcybiskup) oraz Pietro Mariniego, obecnego arcybiskupa, przewodniczącego Papieskiego Komitetu ds. Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych, oraz byłego Mistrza Papieskich Ceremonii Liturgicznych. Współkonsekratorami byli: kard. Franciszek Macharski i kard. Angelo Sodano. Ojciec Święty w homilii wygłoszonej w dniu konsekracji z takimi słowami zwrócił się do swojego Osobistego Sekretarza, a od tego dnia już biskupa:

„Mija 35 lat od dnia, kiedy w katedrze na Wawelu udzieliłem Ci, drogi księże Stanisławie święceń kapłańskich. Po trzech latach mianowałem Cię moim kapelanem. Od początku mojego pontyfikatu stoisz wiernie u mego boku jako sekretarz, dzieląc trudy i radości, niepokoje i nadzieje związane z posługą Piotrową. Dziś z radością wielbię Ducha Świętego, który przez moje ręce udziela Ci sakry biskupiej. Jako drugi prefekt Domu Papieskiego, dzięki Twojemu bogatemu doświadczeniu, będziesz mógł świadczyć dobro wszystkim, którzy z racji posługi albo jako pielgrzym przybywają do Następcy św. Piotra.”

Za swoją dewizę nowy biskup przyjął zawołanie Sursum corda! (w górę serca!), które nawiązuje do słów bł. Jana Pawła II, wypowiedzianych w Zakopanem pod Wielką Krokwią 6 VI 1997 roku. Papież mówił wtedy „Ten krzyż mówi całej Polsce: Sursum corda – w górę serca!”. Dnia 29 IX 2003 r. został podniesiony do godności arcybiskupa ad presonam. Papież Benedykt XVI mianował 3 VI 2005 r. abpa Stanisława Dziwisza metropolitą krakowskim, natomiast podczas uroczystości św. Apostołów Piotra i Pawła otrzymał z rąk Papieża paliusz czyli znak symbolizujący łączność metropolity ze Stolicą Apostolską. Oficjalne objęcie urzędu przez nowego metropolitę nastąpiło w czasie uroczystego ingresu do katedry wawelskiej 27 VIII 2005 r., natomiast 24 III 2006 r. podczas konsystorza abp. Dziwisz otrzymał godność kardynalską (kościół tytularny Santa Maria del Popolo na Pizza del Popolo w Rzymie).

Kardynał Stanisław Dziwisz jest Wielkim Kanclerzem Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II (dawniej Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie), a od 14 III 2007 r. członkiem Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski, a także pełni funkcję przewodniczącego Komisji Duchowieństwa; członkiem trzech dykasterii (urzędów) watykańskich: Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego, Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu i Papieskiej Rady ds. Świeckich. Otrzymał doktorat honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (2001), Akademii Pedagogicznej w Krakowie (2006), Uniwersytetu Abat Oliba CEU w Barcelonie (2007), Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (2008), Papieskiego Uniwersytetu Katolickiego w Buenos Aires (2009) a także Stołecznego Uniwersytetu America w Bogocie (2010) oraz w 2011 roku Uniwersytetów w Bukareszcie i Lecce we Włoszech. Otrzymał kilkadziesiąt tytułów i odznaczeń. W 1991 r. prezydent RP, Lech Wałęsa odznaczył ks. Dziwisza Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1993 r. został odznaczony przez prezydenta Portugalii Orderem Chrystusa w stopniu komandorskim, o od Ministra Spraw Zagranicznych Chile otrzymał Order Bernardo O’Higginsa. W 1998 r. uhonorowano go najwyższym odznaczeniem Republiki Argentyny – Order del Libertador. W tym samym roku Wielki Mistrz Kawalerów Maltańskich wręczył księdzu Dziwiszowi Wielki Krzyż Konwentualny Kapituły Zakonu Kawalerów Maltańskich. W 2002 r. książę Sabaudii, Wiktor Emanuel II (noszący tytuł króla Włoch), udekorował ks. bpa Dziwisza Wielkim Krzyżem Kawalera Wielkiego Serca, a w tym samym roku prezydent Słowacji, Rudolf Szuster przyznał mu Krzyż Prezydenta Republiki Słowackiej. Order de San Carlos został wręczony przez Prezydenta Kolumbii. W 2003 r. prezydent RP, Aleksander Kwaśniewski odznaczył Biskupa Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

Ksiądz Kardynał Metropolita Krakowski jest autorem książek: Kult św.

Stanisława biskupa w Krakowie do Soboru Trydenckiego (Kraków 1981, Rzym 1984), wspomnień o zamachu na Ojca Świętego bł. Jana Pawła II Dotknąłem tej tajemnicy, Lublin 2001; Miłością mocni, Kraków 2006; Więcej sportu, Kraków 2006; Pielgrzym miłości, Kraków 2006; Świadectwo, Kraków 2007, przetłumaczonego na 18 języków, książki o tajemnicy kapłaństwa zatytułowanej Bo wezwał Cię Chrystus, Kraków 2008; Głos ze Skałki, Kraków 2008 oraz współredaktorem kolejnych tomów tekstów papieskich, wydawanych w języku polskim przez Libreria Editrice Vaticana. Książka Świadectwo w 2007 r. otrzymała prestiżowe wyróżnienie „Premio Roma” w VIII edycji włoskiego konkursu, w kategorii eseistyki zagranicznej. Na jej podstawie powstał scenariusz filmu o tym samym tytule. Premiera filmu „Świadectwo” w reżyserii Pawła Pitery miała miejsce w 2008 r. Film, poświęcony osobie Jana Pawła II, wyraźnie ukazuje również postać Jego sekretarza i miejsce, jakie zajął przy boku tego wielkiego papieża. W rolach głównych wystąpili Stanisław Dziwisz i brytyjski aktor Michael York. Obecnie z inicjatywy kardynała powstaje w Krakowie Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się!”, które ma na celu upowszechnianie i twórcze rozwijanie nauczania Ojca św. Jana Pawła II poprzez szeroko pojętą działalność naukową, edukacyjną i społeczną. Centrum powstaje obok Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach oraz terenów po dawnej fabryce „Sloway”, gdzie podczas II wojny światowej pracował młody student Karol Wojtyła. W połowie 2011 roku, nakładem krakowskiego wydawnictwa Biały Kruk, została wydana książka pt. Ale dali szkołę!. Publikacja ta jest zapisem wywiadu, którego w przeddzień beatyfikacji Jana Pawła II udzielił dzieciom z telewizyjnego programu „Ziarno” Metropolita Krakowski. Na tę niezwykłą opowieść o polskim Papieżu, składającą się ze stu przeróżnych pytań, wyłania się piękny portret Ojca Świętego. Tytuł tej książki wziął się z anegdoty, którą przytoczył w niej kard. Dziwisz: „Niebawem po wyborze poproszono mnie, żebym przyszedł do nowego papieża. Pierwsze spotkanie odbyło się w prowizorycznej jadalni, gdzie nowy papież spożywał kolację wraz ze wszystkimi kardynałami, którzy uczestniczyli w konklawe. Gdy tam wszedłem, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kardynał Jean-Marie Villot podprowadził mnie do Ojca Świętego. Jan Paweł II wstał od stołu i bardzo serdecznie się ze mną przywitał, uśmiechnął i powiedział: Ale dali szkołę!” – opowiadał metropolita krakowski. Książkę wzbogacono także o archiwalne zdjęcia, pokazujące błogosławionego Jana Pawła II w przeróżnych sytuacjach. Są one autorstwa dwóch znanych papieskich fotografów Adama Bujaka i Arturo Mariego.

 Autor: Michał Pietrzak